Ενόψει της επικείμενης εορτής του Πάσχα και λαμβάνοντας υπόψη την αυξημένη εποχική δραστηριότητα που παρατηρείται στην παραγωγή, σφαγή, επεξεργασία, αποθήκευση, διακίνηση και διάθεση τροφίμων, ιδίως ζωικής προέλευσης και λοιπών ευαλλοίωτων προϊόντων, το Υπουργείο Υγείας κρίνει αναγκαία την εντατικοποίηση των υγειονομικών ελέγχων σε ολόκληρη την Επικράτεια.
Η πασχαλινή περίοδος χαρακτηρίζεται από σημαντική αύξηση της ζήτησης σε αμνοερίφια, αυγά, παραδοσιακά προϊόντα και έτοιμα γεύματα, καθώς και από εντατικοποίηση της εμπορικής και μεταφορικής δραστηριότητας, γεγονός που συνεπάγεται αυξημένο υγειονομικό κίνδυνο και καθιστά απαραίτητη την αυξημένη ελεγκτική ετοιμότητα και τη συστηματική επιτήρηση της αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, οι Υγειονομικές Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων οφείλουν να προβούν σε στοχευμένη ανακατανομή των ελεγκτικών τους πόρων, με βάση την αξιολόγηση της επικινδυνότητας κάθε δραστηριότητας, ώστε οι έλεγχοι να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος με δυνητικά σημαντική επίπτωση στη Δημόσια Υγεία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στον έλεγχο ζαχαροπλαστείων, αρτοποιείων και παραγωγικών μονάδων που επεξεργάζονται σύνθετα προϊόντα με ευαλλοίωτες πρώτες ύλες όπως αυγά, γάλα και βούτυρο, καθώς και σε υπεραγορές τροφίμων, επιχειρήσεις αποθήκευσης και διανομής τροφίμων και ποτών, επιχειρήσεις μαζικής εστίασης και παρασκευής γευμάτων, κρεοπωλεία, πτηνοκτηνοτροφικές μονάδες, μονάδες παραγωγής αυγών, εργαστήρια catering, πρατήρια άρτου και ζαχαροπλαστικής, ιχθυοπωλεία, κάβες, αυτόματους πωλητές τροφίμων και ποτών, χώρους εστίασης εντός νοσηλευτικών ιδρυμάτων και μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων, δομές παροχής γευμάτων σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, υπαίθριες αγορές, εορταστικούς πάγκους και προσωρινές εγκαταστάσεις διάθεσης τροφίμων, όπως street food και τροχήλατα οχήματα.
Επιπλέον, οι έλεγχοι επεκτείνονται σε λαϊκές αγορές, οχήματα μεταφοράς τροφίμων και ποτών, εγκαταστάσεις σταθμών υπεραστικών λεωφορείων, τρένων, αεροδρομίων και λιμένων, καθώς και σε χώρους αναψυχής, θεάτρων, συναυλιακών χώρων, κέντρων διασκέδασης, ξενοδοχείων και γενικότερα σε όλα τα τουριστικά καταλύματα. Η ελεγκτική δράση οφείλει να είναι συστηματική, πλήρως τεκμηριωμένη και εναρμονισμένη με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, με σκοπό την πρόληψη υγειονομικών παραβάσεων και την αποτροπή περιστατικών τροφιμογενών νοσημάτων κατά την πασχαλινή περίοδο.
Ιδιαίτερη επισήμανση γίνεται λόγω της Σαρακοστιανής περιόδου, κατά την οποία αυξάνεται σημαντικά η κατανάλωση αλιευμάτων και συναφών προϊόντων. Για τον λόγο αυτό επιβάλλεται εντατικοποίηση των ελέγχων σε τρόφιμα όπως οστρακοειδή, μαλακόστρακα και κεφαλόποδα, τα οποία θεωρούνται ιδιαιτέρως ευαλλοίωτα και υψηλού μικροβιολογικού κινδύνου. Οι υγειονομικοί επιθεωρητές, κατά τους ελέγχους σε ιχθυοπωλεία, υπεραγορές τροφίμων, καταστήματα τροφίμων, καθώς και σε υπαίθριες ή λαϊκές αγορές, οφείλουν να επιδεικνύουν αυξημένη επιμέλεια ως προς την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση των προϊόντων. Τα κατεψυγμένα προϊόντα πρέπει να φέρουν πλήρη και ευκρινή επισήμανση, ενώ τα αποψυγμένα προϊόντα οφείλουν να φέρουν σαφή ένδειξη αποψύξεως και να μην παρουσιάζονται παραπλανητικά ως νωπά.
Παράλληλα διενεργείται μακροσκοπικός και οργανοληπτικός έλεγχος, κατά τον οποίο αξιολογούνται η οσμή, η εξωτερική όψη, η υφή της σάρκας, η κατάσταση των οφθαλμών στα ψάρια και η ακεραιότητα των κελυφών στα οστρακοειδή. Οποιαδήποτε απόκλιση από τα φυσιολογικά χαρακτηριστικά τεκμηριώνεται και αξιολογείται ως πιθανός κίνδυνος για τη Δημόσια Υγεία. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται επίσης σε προϊόντα που διατίθενται χύδην, όπως τουρσιά, ταραμάς και ελιές, ως προς τις συνθήκες διατήρησης, την αποφυγή επιμόλυνσης και την ορθή επισήμανση. Στα κονσερβοποιημένα προϊόντα ελέγχεται αυστηρά η ακεραιότητα της συσκευασίας και απαγορεύεται η διάθεση προϊόντων που παρουσιάζουν διογκώσεις, διαρροές, παραμορφώσεις ή ενδείξεις αλλοίωσης.
Κατά τη διενέργεια των υγειονομικών ελέγχων απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση κρίσιμων υποχρεώσεων υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων. Ελέγχεται αυστηρά η ατομική υγιεινή του προσωπικού, συμπεριλαμβανομένης της κατοχής και ισχύος πιστοποιητικών υγείας, της τήρησης κανόνων προσωπικής καθαριότητας και της ορθής χρήσης μέσων ατομικής προστασίας, καθώς και η αποφυγή πρακτικών που μπορεί να οδηγήσουν σε επιμόλυνση τροφίμων.
Παράλληλα ελέγχεται η ύπαρξη και εφαρμογή τεκμηριωμένων διαδικασιών καθαρισμού και απολύμανσης των χώρων και του εξοπλισμού, η χρήση εγκεκριμένων απολυμαντικών και η τήρηση σχετικών αρχείων. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η επάρκεια φυσικού ή μηχανικού αερισμού στους χώρους παραγωγής, αποθήκευσης και διάθεσης τροφίμων, ιδίως σε περιόδους αυξημένης παραγωγικής δραστηριότητας. Επιπλέον επιβεβαιώνεται η ουσιαστική εφαρμογή των κανόνων ορθής υγιεινής πρακτικής και των συστημάτων αυτοελέγχου, όπως το HACCP, σε όλα τα στάδια της παραγωγικής και εμπορικής διαδικασίας, από την παραλαβή των πρώτων υλών μέχρι την τελική διάθεση στον καταναλωτή.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στις νέες μορφές επιχειρηματικής δραστηριότητας που αναπτύσσονται μέσω τηλεφωνικών ή διαδικτυακών πλατφορμών, καθώς και στις υπηρεσίες διανομής γευμάτων. Οι έλεγχοι επικεντρώνονται στη νομιμότητα ίδρυσης και λειτουργίας των επιχειρήσεων, στην καταλληλότητα των χώρων παρασκευής, στην επάρκεια του εξοπλισμού και στην τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων.
Επιπλέον εξετάζονται οι συνθήκες μεταφοράς των γευμάτων, οι θερμοκρασίες συντήρησης, η καθαριότητα των μεταφορικών μέσων και η αδιάλειπτη τήρηση της ψυκτικής αλυσίδας όπου απαιτείται. Δεδομένου ότι κατά την πασχαλινή περίοδο παρατηρείται αυξημένη αποθήκευση πρώτων υλών, οι ελεγκτικές αρχές εξετάζουν την καταλληλότητα και τη διάρκεια ζωής των προϊόντων, τις συνθήκες αποθήκευσης, τον διαχωρισμό κατηγοριών τροφίμων, την αποτροπή διασταυρούμενων επιμολύνσεων και την πλήρη εφαρμογή των κανόνων ιχνηλασιμότητας.
Η διαδικασία διενέργειας των υγειονομικών ελέγχων πρέπει να βασίζεται στη χρήση των εγκεκριμένων προτυποποιημένων φύλλων ελέγχου και να διασφαλίζει την πλήρη καταγραφή των διαπιστώσεων. Οι επιθεωρητές οφείλουν να επιδεικνύουν αυξημένη αυστηρότητα ως προς την τήρηση των όρων λειτουργίας των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος και να διενεργούν δειγματοληψίες τροφίμων και ποτών για εργαστηριακό και μικροβιολογικό έλεγχο όταν προκύπτουν ενδείξεις μη συμμόρφωσης.
Σε κάθε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη Δημόσια Υγεία, επιβάλλονται άμεσα οι προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής ή απαγόρευσης λειτουργίας της επιχείρησης, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Παράλληλα, στο πεδίο των ελέγχων περιλαμβάνεται και η εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας στους χώρους αρμοδιότητας των υγειονομικών υπηρεσιών.
Τέλος, οι Περιφέρειες της χώρας καλούνται να μεριμνήσουν για την πλήρη διοικητική, οργανωτική και οικονομική υποστήριξη των Υγειονομικών Υπηρεσιών των Περιφερειακών Ενοτήτων, εξασφαλίζοντας τις απαραίτητες πιστώσεις για οδοιπορικά έξοδα, την έγκριση υπερωριακής ή εξαιρέσιμης εργασίας όπου απαιτείται, τη διάθεση κατάλληλων μεταφορικών μέσων και τον αναγκαίο συντονισμό μεταξύ των συναρμόδιων υπηρεσιών. Στόχος των ανωτέρω ενεργειών είναι η αποτελεσματική προστασία της Δημόσιας Υγείας, η πρόληψη υγειονομικών κινδύνων και η διασφάλιση υψηλού επιπέδου υγειονομικής προστασίας των πολιτών κατά την πασχαλινή περίοδο.
